(Απόσπασμα του άρθρου: Οργάνωση ενός μεθοδικού μαθήματος,
από το βιβλίο του Ε. Π. Παπανούτσου, Αγώνες και Αγωνία για την Παιδεία,
Ίκαρος 1965, σ. 119-123)

 

 

 

 

 

Σήμερα θα σας εκθέσω μερικές βασικές ιδέες της διδακτικής. Δεν μιλώ σε κατ' επάγγελμα εκπαιδευτικούς και γι' αυτό νομίζω ότι θα είναι χρήσιμο να κουβεντιάσουμε απόψε για το πώς μπορεί κανείς μεθοδικά να διαμορφώσει ένα μάθημα, ώστε να ικανοποιήσει τις στοιχειώδεις απαιτήσεις της διδακτικής.

 

Πέρασε ο καιρός που πιστεύαμε ότι το παν είναι η μέθοδος, η διδακτική μέθοδος, για έναν δάσκαλο. Αυτή ήτανε μια - ας το πούμε έτσι - βρεφική αρρώστια της παιδαγωγικής επιστήμης, και την πέρασε. Νόμιζε δηλαδή η παιδαγωγική επιστήμη ότι αρκεί να μάθει κανείς υπό τύπον φόρμουλας ή συνταγής πώς πρέπει να διαμορφώνεται ένα πρότυπο μάθημα, κι αν μάθαινε αυτό το μυστικό, από κει και πέρα πια θα ήταν ένας παιδαγωγικά άψογος δάσκαλος. Γι' αυτό είχανε ριχτεί (έξω πρώτα, και αργότερα και στην Ελλάδα· όλα εδώ μας έρχονται αργά) στην αναζήτηση μιας τέτοιας μεθόδου. Να βρουν δηλαδή τη συνταγή με την οποία θα μπορούσε κανείς, σαν εκπαιδευτικός, να διαμορφώσει «τέλεια» το μάθημά του. Όταν πέρασε αυτή η αρρώστια, βρήκαμε και το όνομά της. Την είπαμε διδακτισμό.  Είναι η δοξασία ή η γνώμη η εσφαλμένη ότι μπορεί κανείς, εάν μεθοδικά διαμορφώσει άψογα την προσφορά του στα παιδιά, να είναι ήσυχος ότι το έργο του το έχει κάνει κατά τον καλύτερο τρόπο. Όλοι απευθύνονταν στον διδακτικό να τους δώσει την περίφημη φόρμουλα για να λύσουν το πρόβλημά τους. Σήμερα αυτό δεν το πιστεύομε. Όχι μόνον σήμερα, πάνε πολλά χρόνια που πάψαμε να πιστεύουμε στον διδακτισμό.  Σήμερα ισχύει ο σοφός λόγος ενός παιδαγωγού του μεσοπολέμου που είπε:  « Δώστε μου έναν άνθρωπο που ξέρει καλά την επιστήμη του, τη δουλειά του γενικά, και θα σας τον κάνω μέσα σε 2 ώρες τον καλύτερο διδακτικό στο μάθημα της δουλειάς του». Από τότε αρχίσαμε και λέμε στον φυσικό επιστήμονα ή στον μαθηματικό ή στον φιλόλογο:  «Πρώτα μάθε καλά  τη δουλειά σου και ύστερα έλα να σου πούμε  πώς να διδάξεις το μάθημά σου. Και θα ιδείς ότι θα τα καταφέρεις μια χαρά».

 

................................................................................................